(ANKARA) – CHP Muğla Milletvekili Cumhur Uzun, tutuklama tedbirinin ceza yargılamasında “son çare” ve “istisnai” nitelikte olması gerektiğini vurgulayarak; uygulamada keyfîlik olup olmadığı, adli kontrol tedbirlerinin işletilmemesinin sebepleri ve hak ihlali risklerini artıran yapısal nedenlerin tüm boyutlarıyla tespit edilmesi amacıyla Meclis araştırması açılması için önerge verdi.
Önergede; kişi özgürlüğünün kural, tutuklamanın ise istisna olduğu hatırlatılarak, Anayasa ve hukukun evrensel ilkeleri çerçevesinde ve AİHM ile AYM’nin yerleşik içtihatları doğrultusunda tutuksuz yargılamanın yargısal süreçlerde esas alınmasına özen gösterilmesi gerektiği ifade edildi. Bu yaklaşımın, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporuna da yansıdığı belirtildi.
“Tutukluluk, fiilen cezalandırma sonucuna dönüşmemeli”
Uzun, son yıllarda tutuklama tedbirine çok sık başvurulduğuna, bazı dosyalarda tutukluluğun fiilen cezalandırma sonucuna dönüştüğüne ve bunun toplumda adalet duygusunu zedeleyerek yargıya güveni aşındırdığına dikkati çekti. Uzun tutukluluk süreleri, delilden yoksun ve yetersiz gerekçeler ile adli kontrolün etkili değerlendirilmemesinin, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına ilişkin tartışmaları büyüttüğünü vurguladı.
Süreçlerin şeffaflığı ve gerekçe standardı mercek altına alınacak
Önergede; tutuklama kararlarının ölçülülük ilkesine uygunluğu, gerekçelendirme standardı, adli kontrol uygulamalarının etkinliği ve uygulamada keyfîliğe alan açan başlıkların tespit edilmesi önerildi.
Önergede ayrıca bazı tutuklama kararlarında siyasi baskı iddialarının yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı bakımından yarattığı güven bunalımının da araştırılması talep edildi.
“Hedef hak ihlallerini önleyen, güven veren bir yargı düzeni”
Uzun, Meclis araştırmasıyla elde edilecek tespitlerin; temel hak ve özgürlükleri güçlendiren, adli süreçlerde öngörülebilirliği artıran ve kamu vicdanında adalet duygusunu pekiştiren bir reform gündemine katkı sağlayacağını belirtti.
